همان گونه که پیری و ضعف، زمینه هجوم کسالت و بیماری های گوناگون می گردد، گاهی عیب و یا گناهی زمینه و کلید انواع گناهان می شود. مثلا:

۱. حسادت، انسان را به انواع گناهان مانند کارشکنی، تهمت، دروغ و سوء قصدها و ... وادار می کند.
امام صادق علیه السّلام می فرماید: «ان الحسد یاکل الایمان کما تاکل النار الحطب؛ همانگونه که آتش، هیزم را می بلعد، حسادت ایمان را می بلعد.»۱
انسان حسود به هر تلاشی که رقیب خود را بشکند، دست می زند.

۲. بخل و حرص، بخل سبب ندادن زکات و خمس و ترک انفاق می شود، به علاوه مردم از بخیل ناراحتند و همین موجب بدگویی ها و سوء ظن ها می گردد؛
امیر مؤمنان علی علیه السّلام می فرماید:
«البخل جامع لمساوی العیوب و هو زمام یقاد به الی کل سوء؛ بخل، جامع و گردآورنده همه ی بدی هاست، و افساری است که همه ی بدی ها را به سوی خود می کشاند.»۲
حرص نیز سبب گناهانی مانند: کم فروشی، احتکار، گران فروشی، رشوه خواری، تملق و انواع بی تقوایی ها می شود.
۳. دروغ، انسان با دروغ گفتن خود را توجیه می کند و زیر پوشش توجیه های دروغین، صدها گناه دیگر بروز می کند، امام حسن عسکری علیه السّلام می فرماید:
«جعلت الخبائث کلها فی بیت و جعل مفتاحها الکذب؛ تمام زشتی ها در اتاقی قرار داده شده، و کلید آن، دروغ است.»۳

۴. خشم و بداخلاقی، عیبی است که سبب فحش، غیبت، دشمن تراشی و انواع زشتی ها می شود.
امام حسن عسکری علیه السّلام می فرماید:
«الغضب مفتاح کل شر؛ خشم (بی کنترل) کلید هر بدی است.»۴
عیوب و گناهان دیگری نیز وجود دارند که زمینه ساز گناهان دیگر می شوند، مانند: بدگمانی، حرام خواری، شراب خواری، ستیزه جویی، ترس، تکبر و ... .


منبع:
۱. بحار، ج۷۳، ص۲۵۵.
۲. بحار، ج۷۳، ص۳۰۷؛ نهج البلاغه، حکمت ۳۷۰.
۳. بحار، ج۷۲، ص۲۶۲.
۴. تحف العقول، ص۵۸۱.
۵. گناه شناسی، ص۳۵-۳۶.